Süneklik Düzeyi Yüksek vs. Sınırlı Sistem Seçimi (R ve D Katsayıları)
TBDY 2018, yüksek deprem tehlikesi bulunan bölgelerde (DTS = 1, 1a, 2, 2a) taşıyıcı sistem davranış katsayısı (R) yüksek sünek sistemlerin kullanımını teşvik eder ve bazı bina yükseklik sınıflarında zorunlu kılar. Süneklik düzeyi yüksek sistemlerde deprem enerjisi; gevrek bulon kırılması veya kaynak kopmasıyla değil, önceden belirlenmiş sünek sigorta bölgelerinin plastik şekil değiştirmesiyle sönümlenir.
Güçlü Kolon – Zayıf Kiriş ve Enkesit Koşulları
Plastik mafsalların kolon uçları yerine kiriş uçlarında veya çapraz elemanlarda oluşması için düğüm noktalarında kolonların toplam eğilme kapasitesi, birleşen kirişlerin kapasitesinden büyük olmalıdır. Ayrıca plastik mafsal beklenen bölgelerde yerel burkulmayı önlemek adına başlık ve gövde narinlik oranları (sismik kompakt kesit şartları) sıkı sınırlar içinde tutulur.
Dayanım Fazlalığı Katsayısı (D) ile Birleşim ve Temel Korunumu
Merkezi çelik çaprazlı perdelerde diyagonal eleman çekmede akarken veya basınçta burkulurken; bayrak plakaları, bulonlar, kolon eksenel kapasitesi ve betonarme temel ankrajları D (Dayanım Fazlalığı) katsayısıyla büyütülmüş deprem yüklerine göre tasarlanır. Bu sayede şiddetli bir depremde yapı toptan göçmeye karşı tam güvence altına alınır.
Konuyla İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Bölgesel deprem ivmesi (S_DS) çelik kesitleri ne kadar etkiler?
Örneğin Konya (S_DS ≈ 0.40g) ile Kocaeli/Sakarya (S_DS ≈ 1.40g) arasında yatay deprem kuvveti 3 kattan fazla değişir; bu durum özellikle çapraz kesitlerini, kolon taban plakalarını ve ankraj çaplarını doğrudan belirler.